Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, Ramazan Bayramı'nın ardından yaptığı ilk açıklamada, kayda değer bir ekonomik ve siyasi ilerleme yılı olarak nitelendirdiği gelişmeleri sıralayarak yıllarca süren çatışmaların ardından bir toparlanma vizyonu sundu. Son gelişmelere değinen Şara, Suriye'nin ölçülebilir büyüme, iyileşen devlet maliyesi ve hem iç hem de bölgesel arenada istikrara yöneliş ile öne çıkan yeni bir aşamaya girdiğini söyledi.
Açıklamalarında hükümet öncülüğündeki reformlara ve altyapı ile kamu hizmetlerinin yeniden inşasına verilen öneme vurgu yaptı. Konuşma, Suriye'nin kırılgan bir geçiş sürecini yönetmeyi sürdürdüğü, yetkililerin ise süregelen bölgesel gerilimlere ve iç sorunlara rağmen ilerleme kaydedildiğini göstermeye çalıştığı bir döneme denk geldi.
Ekonomik Büyüme ve Bütçe Fazlası Dönüm Noktasına İşaret Ediyor
Şara, geçtiğimiz yıl ekonomik performansta yaşandığını söylediği “eşi görülmemiş sıçramayı” öne çıkardı. Suriye'nin gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) 2025'te yüzde 30 ile yüzde 35 arasında büyüyerek yaklaşık 32 milyar dolara ulaştığını belirtti.
Ayrıca ülkenin son yıllarda ilk kez bütçe fazlası verdiğini açıklayarak bunu mali toparlanmanın önemli bir göstergesi olarak nitelendirdi. Kamu harcamaları 2024'te 2 milyar dolardan 2025'te 3,5 milyar dolara yükselirken, 2026 bütçesi 10,5 milyar dolar olarak belirlendi.
Cumhurbaşkanına göre hükümet, GSYİH'nin bu yıl 50 milyar ile 60 milyar dolar arasına ulaşmasını ve potansiyel olarak 2010 öncesi seviyelere dönmesini bekliyor. Şara, böyle bir büyümenin kamu hizmetlerinde ve yaşam koşullarında iyileşmelere dönüşeceğini söyledi. Bu rakamların bağımsız biçimde doğrulanması sınırlı kalmakla birlikte hükümet, verileri daha geniş bir ekonomik dönüşün kanıtı olarak sundu.
Yeniden İnşa Çalışmaları Ağır Hasar Gören Bölgeleri Hedefliyor
Hükümet planının merkezinde, özellikle çatışmalar sırasında ağır hasar gören bölgelerde büyük ölçekli yeniden inşa yer alıyor. Şara, tamamen yerel kaynaklarla finanse edilen ve dış yardıma veya kredilere dayanmayan 3 milyar dolarlık bir altyapı fonu ayrıldığını söyledi.
Yeniden inşa çalışmaları; İdlib kırsalı, Halep, Hama'nın kuzeyi ve Lazkiye'nin kuzeyinin yanı sıra Doğu Guta, Dera ve Deyrizor gibi bölgelere öncelik verecek. Haseke ve Rakka dahil doğu illeri için de temel hizmetlerin yeniden tesisine odaklanan ek kaynaklar ayrıldı.
Şara, mevcut bütçenin yüzde 40'ının sağlık, eğitim ve ulaşım dahil hizmet sektörlerine ayrıldığını belirtti. Altyapının ciddi biçimde tahrip olmuş durumda kaldığını kabul etmekle birlikte hükümetin toparlanmayı hızlandırmak için çalıştığını söyledi. Cumhurbaşkanı ayrıca yerinden edilmiş nüfusun geri dönüşünü öncelikli bir hedef olarak tanımlayarak yeniden inşa çalışmalarını daha kapsamlı yerleşim ve istikrar planlarıyla ilişkilendirdi.
Maaş Artışları Yaşam Standartlarını Yükseltmeyi Amaçlıyor
Birçok Suriyelinin yaşadığı ekonomik zorluğa değinen Şara, satın alma gücünü iyileştirmeye yönelik bir dizi maaş artışı ve politika önlemi açıkladı. Hükümetin, yoksulluk seviyeleriyle uyumlu yeni bir asgari ücret ile birlikte kamu sektörü çalışanları için yüzde 50'lik bir maaş artışını onayladığını söyledi.
Doktor ve mühendis gibi meslek grupları için ek hedefli zamlar da yapıldı. Cumhurbaşkanına göre maaş düzenlemeleri ile döviz kuru iyileşmelerinin birleşik etkisi, genel olarak yaklaşık yüzde 550'lik artışlara yol açtı; bazı sektörlerde ise bu kazanç yüzde 1.200'e kadar çıktı.
Şara, bu önlemlerin maaşları yüzde 400 artırma yönündeki önceki taahhütleri aştığını ve yaşam standartlarını iyileştirmeye yönelik süregelen çabaları yansıttığını söyledi. Daha uzun vadeli bir ekonomik strateji kapsamında ek adımların değerlendirildiğini de ekledi.
Dış Politikadaki Dönüşüm İstikrara Vurgu Yapıyor
Uluslararası alanda Şara, Suriye'nin bir “çatışma arenası” olmaktan uzaklaşarak bölgede daha istikrarlı ve iş birliğine dayalı bir role doğru yöneldiğini söyledi. Suriye'nin artık komşu ülkelerle uyum içinde olduğunu ve Arap dünyasında güçlü ilişkiler sürdürdüğünü belirtti.
Cumhurbaşkanı, mevcut jeopolitik dönemi “nadir, tarihi bir olay” olarak nitelendirerek hükümetin daha geniş çatışmaların içine çekilmemek için ihtiyatlı bir yaklaşım benimsediğini ekledi. Açıklamaları, Orta Doğu genelinde süren gerilimlerin ortasında geldi; bölgesel dinamikler Suriye'nin istikrarı için süregelen riskler oluşturuyor.
Meclisin Ertelenmesi Daha Geniş Temsil İhtiyacına Bağlandı
Şara, Halk Meclisi'nin toplanmasındaki gecikmeye de değinerek bunu yakın zamanda etkilenen bölgelerde daha kapsayıcı seçimler yapma ihtiyacına bağladı. Hükümetin ilk oturumu düzenlemeden önce daha geniş bir temsili sağlamayı amaçladığını söyledi ve Meclisi denetim ile kamusal hesap verebilirlik açısından kilit bir kurum olarak nitelendirdi.
Cumhurbaşkanına göre bu organ, vatandaşların kaygıları için bir kanal işlevi görecek ve hükümet politikaları ile stratejik planların gözden geçirilmesinde rol oynayacak. Suriye toparlanma çabalarını sürdürürken Şara, önümüzdeki dönemi; ekonomik reform, yeniden inşa ve siyasi gelişmenin ülkenin ileriye dönük yolunu şekillendireceği kritik bir süreç olarak tanımladı.