Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanlığı, bu sezon sert buğdayın alım fiyatını ton başına 46.000 Suriye lirası, yani yaklaşık 340 dolar olarak belirledi. Açıklama, başta Cezire bölgesi olmak üzere birçok bölgedeki çiftçiler arasında hızla eleştirilere yol açtı; çiftçilerin çoğu fiyatı üretim maliyetlerini karşılamaya yetmeyecek kadar düşük buldu.
Çiftçiler ve tarım araştırmacıları, asıl sorunun satış fiyatının kendisinde değil, sürekli artan ekim maliyetlerinde yattığını savunuyor. Akaryakıt, gübre, sulama, nakliye ve mevsimsel operasyonel zorluklar, son yıllarda masrafları yükselterek ekonomik istikrarsızlıkla zaten boğuşan üreticilerin üzerindeki baskıyı artırdı.
Levant24'e konuşan Haseke'li bir çiftçi, yeni fiyatlandırma yapısının sahadaki üreticilerin gerçekliğini yansıtmadığını söyledi. Çiftçi, “Bu fiyat adil değil. Benim emeğimi, çabamı ya da maliyetlerimi karşılamıyor” dedi ve şöyle devam etti: “Ürünümü yetiştirmek için aslında devletin belirlediğinin neredeyse iki katına ihtiyacım var. Bu fiyatlandırma böyle sürerse önümüzdeki yıllarda toprağımı ekmeyeceğim. Ailem ve ben bütün bir yıl bekliyoruz, sonunda hayal kırıklığına uğruyoruz.”
İthalat ile Gıda Güvenliği Arasında Denge
Bu tartışma, hükümetin yerli buğdayı uluslararası piyasa fiyatlarının üzerinde satın almasına rağmen yaşanıyor. Rus buğdayı şu anda ton başına 236 ile 242 dolar arasında, Avrupa buğdayı ise ortalama 230 ile 250 dolar arasında seyrediyor. Suriye'ye yapılan nakliye ve sigorta masrafları dahil edildiğinde bile ithal buğday genellikle ton başına 290 doların altında kalıyor.
Tamamen mali açıdan bakıldığında, özellikle küresel buğday fiyatlarının 2022 ve 2023'teki ton başına 400 doları aşan zirvelerinden gerilemesinin ardından, Rusya veya Ukrayna gibi ülkelerden buğday ithal etmek Suriye hazinesi için daha ucuz görünüyor. Ancak yetkililer, doğrudan mali maliyetleri daha geniş stratejik önceliklerle tartmaya devam ediyor.
Hükümet, yerli üretimin getirdiği daha yüksek maliyetlere rağmen yerli çiftçileri desteklemeyi, ithalata bağımlılığı azaltmayı ve gıda güvenliğini korumayı hedefliyor. Bölgede ve dünyada benzer politikalar mevcut. Örneğin Türkiye yerli buğdayı yüksek fiyatlarla satın alıyor; Avrupa Birliği (AB) ve ABD ise tarımsal üretimi istikrara kavuşturmak ve gıda arzını korumak amacıyla destek programları sunuyor.
Tarımsal Sürdürülebilirlik Tartışması
Yetkililer buğday fiyatlandırma politikasını, dış ithalata bağımlılığı azaltırken yerel kendine yeterliliği güçlendirme çabalarının bir parçası olarak görüyor. Yine de birçok çiftçi ve analist, devlet maliyesi ile tarımsal geçim arasında daha sürdürülebilir bir denge oluşturmak için mevcut fiyatların gözden geçirilmesi gerektiğini savunuyor.
Bu kişiler, Suriye'nin tarım sektörüne yapılacak uzun vadeli yatırımın istikrarlı buğday fiyatlarına ve güvenilir mali getirilere bağlı olduğu uyarısında bulunuyor. Daha güçlü teşvikler olmadan bazı çiftçilerin önümüzdeki sezonlarda ekimi azaltabileceğini ve bunun zamanla yerli üretim kapasitesini zayıflatabileceğini belirtiyorlar.