Irak, iki ülkeyi birbirine bağlayan önemli bir petrol ihracat güzergâhının yeniden inşasını değerlendiren her iki tarafla birlikte Suriye'yle büyük bir enerji altyapı projesinde sona yaklaşıyor. Irak Petrol Bakanı Hayan Abdülgani, süregelen müzakerelerde Suriye'nin liman kenti Baniyas'a uzanacak tam entegre bir boru hattının inşasına giderek daha fazla ağırlık verildiğini doğruladı.
Önerilen güzergâh, uzun süredir hizmet dışı olan ve eskimiş bulunan Kerkük-Baniyas boru hattı koridorunun yerini büyük ölçüde alacak ya da bu koridoru baştan elden geçirecek. Irak ve Suriye ekipleri arasındaki ön çalışmalar ile ortak teknik görüşmeler, boru hatları ve pompalama istasyonları dâhil olmak üzere mevcut altyapının durumunu hâlihazırda değerlendirdi. İlk bulgular, eski sistemin onarılmasındansa modern bir boru hattının yeniden inşa edilmesinin daha uygulanabilir olduğunu gösteriyor.
Daha Geniş Bir İhracat Stratejisi
Bu proje, Irak'ın petrol ihracat güzergâhlarını çeşitlendirme yönündeki daha kapsamlı çabasının bir parçası. Bağdat, Suriye yönündeki boru hattının yanı sıra Basra'dan Hadise'ye uzanan büyük bir iç boru hattının inşasını da ilerletiyor. Bu boru hattı, birden fazla çıkış noktası üzerinden ihracata olanak tanıyacak daha geniş bir ağın omurgası olarak tasarlandı.
Bunların arasında Türkiye'nin Ceyhan limanı ile Suriye'nin Baniyas limanı yer alıyor; ayrıca Lübnan'daki Trablus'a uzanan güzergâhlar da görüşülüyor. Geçen ağustos ayında Irak ve Suriye, sınır ötesi boru hattının yeniden işletilmesinin fizibilitesini değerlendirmek üzere ortak bir teknik komite kurmak konusunda anlaşmıştı.
Suriye Enerji Bakanı Muhammed Beşir o dönemde, görüşmelerin ham petrolün ya Suriye rafinerilerine ya da Akdeniz üzerinden uluslararası pazarlara taşınması için hattın onarılmasını da kapsadığını doğrulamıştı.
Bölge İçin Stratejik Önem
Suriye açısından proje, kayda değer ekonomik ve enerji boyutları taşıyor. Ülke şu anda büyük bir elektrik açığıyla karşı karşıya; arz, ulusal talebin yalnızca küçük bir bölümünü karşılayabiliyor. Petrol transit altyapısının yeniden işler hâle getirilmesi, enerji sektörü üzerindeki baskının hafifletilmesine ve ek gelir elde edilmesine yardımcı olabilir.
Kerkük-Baniyas boru hattını yeniden devreye alma yönündeki önceki girişimler, kapsamlı bir teknik yeniden değerlendirme ve modernizasyon gerektiren altyapının bozulmuş durumu nedeniyle akamete uğramıştı. Öte yandan, günde 2,25 milyon varile kadar kapasite işlemek üzere planlanan Irak'ın Basra-Hadise boru hattı, artan üretim düzeylerini karşılamak için yurt içi rafinerileri beslerken aynı zamanda ülkenin ihracatı esnek biçimde yönlendirme kabiliyetini de güçlendirecek.
Tamamlanması hâlinde Suriye yönündeki boru hattı, bölgesel enerji lojistiğinin yeniden şekillendirilmesinde önemli bir adım oluşturacak; uzun süredir atıl durumdaki ihracat koridorlarını yeniden birbirine bağlayacak ve giderek karmaşıklaşan bir enerji ortamında her iki ülke için de seçenekleri genişletecek.