Ekonomi politikasında bir değişimin sinyalini veren bir adımla Suriye, Madde IV istişarelerinin Uluslararası Para Fonu (IMF) ile hızlandırılmasını talep etti. Maliye Bakanı Muhammed Bernieh, Şam'ın 2010'dan bu yana ilk IMF heyetini bu yılın ikinci yarısında beklediğini söyledi.
Talep, kredi sağlamayı amaçlamıyor. Bunun yerine yetkililer, hükümetin ekonomik reformları destekleyecek teknik danışmanlık aradığını belirtiyor. Bernieh açıklamalarını Washington'daki toplantılar sırasında yaptı ve bu adımı, sınırlı temasın yaşandığı yılların ardından kurumsal bağları kademeli olarak yeniden inşa etme çabasının bir parçası olarak nitelendirdi.
Bağış Desteği ve Alternatif Finansman Planları
Aynı zamanda Suriye, geleneksel borçlanmadan kaçınmak için tasarlanmış kanallar aracılığıyla finansman arayışında. Yetkililer, ABD, Avrupa ve Körfez ülkelerinin destekleyeceği ve Suudi Arabistan'ın öncü bir rol üstlenmesi beklenen uluslararası bir bağışçı konferansına ilişkin planları görüştü.
OPEC Uluslararası Kalkınma Fonu da yaklaşık 500 milyon dolar olarak tahmin edilen bir finansman programı hazırlıyor. Girişim; enerji, altyapı ve sosyal hizmetleri hedefleyecek ve imtiyazlı koşullarda 15 ila 25 yıl arasında değişen geri ödeme süreleri öngörecek.
Bu çabalar, analistlerin 200 ila 250 milyar dolar arasında tahmin ettiği Suriye'nin yeniden inşa ihtiyaçlarının boyutunu yansıtıyor. Yetkililer, yalnızca geleneksel kredilere dayanmanın kamu maliyesi üzerinde sürdürülemez bir baskı oluşturacağını savunuyor.
Açık Stratejisini Yurt İçi Araçlara Kaydırmak
Hükümet, bütçe açığını yaklaşık 1,8 milyar dolar olarak belirledi ve merkez bankası aracılığıyla parasal finansmandan kaçınma sözü verdi. Yetkililere göre amaç, enflasyonu sınırlamak ve Suriye lirasını istikrara kavuşturmak. Bunun yerine yetkililer, döviz cinsinden borca yalnızca sınırlı ölçüde başvurarak, tahviller ve Batı finansında tahvile benzeyen bir İslami finansal sertifika olan sukuk aracılığıyla yurt içi borçlanmaya dayanmayı planlıyor.
Strateji, henüz geliştirme aşamasında olan bir ulusal varlık fonundan beklenen katkıları da içeriyor. Etkili biçimde uygulanması halinde bu yaklaşım, mali açıkları kapatmak için büyük ölçüde parasal genişlemeye dayanan geçmiş politikalardan bir kopuşa işaret edecek.
Vergi Değişiklikleri Gelir Tabanını Genişletmeyi Hedefliyor
Finansman düzenlemelerinin yanı sıra hükümet, önümüzdeki haftalarda basitleştirilmiş bir vergi sistemi getirmeyi planlıyor. Öneri, gelir vergisini yüzde 15 ile sınırlıyor ve satış vergisini yüzde 5 olarak belirleyerek aynı oranla bir katma değer vergisine geçişi öngörüyor.
Yetkililer, reformun mevcut mükellefler üzerindeki baskıyı artırmaktan ziyade vergi tabanını genişletmeye ve uyumu iyileştirmeye odaklandığını söylüyor. Temel mallar ve düşük gelirli gruplar muafiyetlerden yararlanacak. Bernieh, Suriye'nin vergi gelirlerinin bölgedeki en düşük seviyeler arasında yer aldığını belirterek reform ihtiyacının altını çizdi.
Reformu Ekonomik Baskılarla Dengelemek
Tüm bu planlara rağmen hükümet ciddi zorluklarla karşı karşıya. Yükselen fiyatlar ve düşen alım gücü hane halklarını zorlamaya devam ederken; savaşın, yaptırımların ve yerinden edilmenin etkileri de sürüyor. Yetkililer, daha geniş bir yoksullukla mücadele stratejisinin parçası olarak kırılgan gruplara yönelik hedefli destek tedbirleri hazırladıklarını belirtiyor.
Asıl soru, Suriye'nin vatandaşların üzerindeki yükü hafifletirken mali disiplini koruyup koruyamayacağı. Bu dengenin sonucu, ülkenin önümüzdeki yıllardaki ekonomik gidişatını büyük olasılıkla şekillendirecek.